nihookááʼ naaldeehii
Tééh łį́į́ʼ
(Télii noodǫ́zí[1])
Status iucn3.1-NVlin6.svg
TheGreatZebra.jpg
Ndaʼałkaahí bikʼehgo
Equus zebra
Equus quagga
Equus grevyi

daolyé
Naakaii Łizhiní Bikéyah
naaldeehii daʼałchozhígíí
RangeMap-PlainsZebra.svg

Tééh łį́į́ʼ éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́ áádóó éí bidił daazdoíjiʼ atah yisdzoh. Nááná éí "Łį́į́ʼ Ndahaliníjiʼ" atah yisdzoh (Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii díí naaldeehii "Equidae" deiłníigo deiyózhí; łį́į́ʼ dóó łį́į́ʼ ałchiní dóó télii dóó tééh łį́į́ʼ éí "Equidae" ádaatʼé).

Tééh łį́į́ Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi éélkid.

Tééh łį́į́ʼ éí łizhin dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z; biteeldę́ę́ʼ éí łigai; 484–990 dahidídloʼ áníłdáás. Tééh łį́į́ʼ bikąʼígíí éí baʼáádígíí áníłtso. Díí naaldlooshii éí ałchozhgo naaghá; tłʼoh dóó azeeʼ yiłchozh.

Tááʼ ałʼąą átʼéego tééh łį́į́ʼ dahólǫ́:Edit

  • Halgaigi tééh łį́į́ʼ (Equus quagga)
  • Dziłtahgi tééh łį́į́ʼ (Equus zebra) dóó
  • Tééh łį́į́ʼ áłtsʼóózígo noodǫ́zígíí (Equus grevyi)

Halgaigi tééh łį́į́ʼ tʼóó ahayóí, áko ndi Dziłtahgi tééh łį́į́ʼ dóó Tééh łį́į́ʼ áłtsʼóózígo noodǫ́zígíí éí noonééł.

Bílaʼashdlaʼii éí tééh łį́į́ʼ chʼééh deishǫǫh ńtʼę́ę́ʼ, áko ndi díí naaldlooshi ayóo tsxį́įłgo análwoʼ áádóó doo baʼjóolíí átʼée da.

Dahináanii   Naaldeehii  Bíígháán Dahólónígíí  Biyaatsʼiin Dahólónígíí  Bidił Daazdoígíí dóó Daʼałtʼoʼígíí  Biishchʼid Dahólónígíí  Náhookǫs biyaadi Hadahóólįįdígíí  Bikéshgaan Tʼááłáʼí dóó Bikéshgaan Táaʼii  
Łį́į́ʼ Ndahalinígíí

Łį́į́ʼ


Łį́į́ʼ dóó Tsétaʼ łį́į́ʼ




Łį́į́ʼ ałchiní




Télii Danilínígíí

Tó wónaanídę́ę́ʼ télii




Télii
(dabilį́įʼii)



Télii bijáád noodǫ́zí




Tsétah télii



Tééh łį́į́ʼ

Tééh łį́į́ʼ áłtsʼóózígo noodǫ́zígíí




Halgaigi tééh łį́į́ʼ



Dziłtahgi tééh łį́į́ʼ







Nayééʼ łį́į́ʼ (†)




( Déélgééd)



( Bíchį́į́h naatsʼǫǫdí)



 bitsʼą́ą́dóó ééhózinii

  1. ^ Blackhorse, B.A. Nihookááʼ dóó táyiʼ naaldeehii. Title VII Proj. & Univeristy of New Mexico. Tséʼałnáoztʼiʼí/Beeʼeldííl Dahsinil: 1975.