nihookááʼ naaldeehii
Kááʼtsʼiní
Armadillo-Florida-3000x2175 4.4MB-2009.jpg
Ndaʼałkaahí bikʼehgo
Dasypodidae
(Cingulata)

daolyé
Kéyah Dah Siʼánígíí
naaldeehii daʼałchozhígíí

Kááʼtsʼiní éí biishchʼid dahólóníjiʼ atah daasdzoh, áádóó éí nahasdzáán bikáaʼgi 20go daatsʼí ałʼąą ádaatʼé; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dasypodidae" deiłníigo dayózhi.

Dahináanii Chess rat45.svg NaaldeehiiChess rat45.svg Bíígháán DahólónígííChess rat45.svg Biyaatsʼiin DahólónígííChess rat45.svg Bidił Daazdoígíí dóó DaʼałtʼoʼígííChess rat45.svg Biishchʼid Dahólónígíí Chess dat45.svg


Kááʼtsʼiní

Kááʼtsʼiní



Kááʼtsʼinítsoh




Kááʼtsʼiní ditłʼooígíí



Kááʼtsʼiníchilí





Biwooʼ Ádaałtsʼíísígíí

Ndilnaʼii

bíla tááʼígíí



bíla naakiígíí




Nihookááʼ ndilnaʼiitsoh (†)



Wóláchííʼ deildeełí


Wóláchííʼ yildeełítsoh



Wóláchííʼ yildeełí łizhin dóó łigaígíí




Wóláchííʼ yildeełíchilí





Kááʼtsʼiní éí kéyah dah siʼánígíí bikáaʼgi tʼéiyá dahólǫ́; áádóó éí tábąąhgi dóó bisti dahólǫ́ǫgi naakai łeh.

Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼEdit

Kááʼtsʼiní bitsʼíís éí łibá dóó łichíiʼgo naashchʼąąʼ, áádóó éí 30di asdzoh (tʼááłáʼíidi adéesʼeez) ádaníłnéez łeh; łaʼ éí dantsxaa, náánáłaʼ éí tʼóó ashdlaʼdi asdzoh ádaníłtso.

Kááʼtsʼiní éí tʼáá ałtso daʼałchozhgo dóó chʼosh deildeełgo naakai; łaʼ éí tʼóó wáláchííʼ dóó tsinaʼayąʼii deildeeł.

Diné Bikéyahdi kááʼtsʼiní dahólónígííEdit

 
"Dasypus novemcinctus" wolyéhígíí éélkid; díí kááʼtsʼiní éí Diné Bikéyahdi hólǫ́

Diné Bikéyah bikáaʼgi kááʼtsʼiní hólónígíí éí ndaʼałkaahí bikʼehgo "Dasypus novemcinctus" wolyé. Tʼáá díí tʼéiyá kááʼtsʼiní W.B.A.di hiná. Akałii Bikéyahdi éí tʼóó ahayóí.

Díí kááʼtsʼiní éí tłʼéeʼgo naagháa łeh, áádóó éí tʼáá sahdii naagháa łeh. Wáláchííʼ dóó tsinaʼayąʼii ayóo yildeeł. Bitsʼíís éí 15–20di asdzoh áníłnééz, áádóó éí 12–22 dahidídloʼ áníłdáás łeh. Nááná éí naʼageed, áádóó éí jį́įgo baʼáandi (niʼtátʼah) ałhosh.